Rząd zapowiada koniec nadużyć w publicznej ochronie zdrowia

Rząd chce zakończyć nierówny dostęp do świadczeń

Premier Donald Tusk zapowiedział działania, których celem ma być wyeliminowanie nadużyć i patologii w publicznej ochronie zdrowia. Jak podkreślił, system musi zostać uporządkowany tak, aby nie dało się go wykorzystywać do uzyskiwania nieuprawnionych korzyści. W jego ocenie szczególnie niebezpieczne są sytuacje prowadzące do nierównego dostępu do świadczeń, bo podważają zaufanie pacjentów do całego systemu. Szef rządu zaznaczył też, że nie będzie przyzwolenia na praktyki, które uprzywilejowują wybrane osoby kosztem innych chorych.

W wypowiedzi premiera wyraźnie wybrzmiał postulat likwidacji zjawisk określanych jako tzw. „saloniki VIP”. To właśnie one mają być jednym z pierwszych obszarów objętych uporządkowaniem. Z perspektywy pacjentów oznacza to próbę przywrócenia zasady, że kolejność i dostęp do leczenia w publicznym systemie powinny zależeć od potrzeb medycznych, a nie od znajomości czy nieformalnych układów. Rząd podkreśla, że uszczelnienie systemu leży w interesie nie tylko pacjentów, ale też zdecydowanej większości pracowników ochrony zdrowia.

"Dla rządu najważniejsze jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które są efektem złej woli pojedynczych lekarzy oraz słabości systemu. Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier wskazał, że problem nie dotyczy wyłącznie pojedynczych przypadków, ale ma szerszy wymiar systemowy. W jego ocenie nieprawidłowości ujawnione w Szpitalu Południowym w Warszawie pokazują zjawiska obecne także w wielu innych placówkach w kraju. To oznacza, że sprawa nie kończy się na jednym szpitalu, lecz dotyczy mechanizmów, które mogą pojawiać się w różnych częściach publicznej służby zdrowia. Z tego powodu zapowiedziane działania mają objąć nie tylko reagowanie na konkretne incydenty, ale także zmianę zasad działania całego systemu.

E-rejestracja ma zwiększyć przejrzystość kolejek

Jednym z kluczowych poleceń premiera było przyspieszenie prac nad wdrożeniem e-rejestracji. Rozwiązanie to ma uporządkować proces zapisywania się na wizyty i ograniczyć pole do nieformalnych praktyk. Według rządu elektroniczny system ma sprawić, że kolejki staną się bardziej przejrzyste, a pacjenci oraz instytucje nadzorujące będą mogli łatwiej sprawdzić, gdzie dochodzi do nieprawidłowości. W praktyce oznacza to próbę wzmocnienia kontroli nad dostępem do świadczeń i ograniczenia możliwości omijania zasad.

Szef rządu zaznaczył, że maksymalne przyspieszenie prac nad e-rejestracją ma pomóc w ujawnianiu nadużyć, ale także w zapobieganiu im w przyszłości. Transparentność zapisów ma być jednym z narzędzi, które pozwolą rozpoznać nieprawidłowe schematy w funkcjonowaniu kolejek. W tym kontekście szczególne znaczenie mają sytuacje, w których pacjenci byli zapisywani poza oficjalną kolejnością. Rząd wskazuje, że właśnie brak przejrzystości ułatwia rozwój patologii, które uderzają w osoby czekające zgodnie z zasadami.

"Wydałem polecenie maksymalnego przyspieszenia prac nad ostatecznym wdrożeniem e-rejestracji. Rozwiązanie zapewni transparentność kolejek i ułatwi wskazanie, gdzie doszło do nieprawidłowości"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Władze akcentują przy tym, że uszczelnienie systemu powinno chronić zarówno pacjentów, jak i uczciwą większość personelu medycznego. Zdaniem premiera uporządkowanie zasad może zmniejszyć napięcia wokół dostępu do świadczeń, ponieważ ograniczy poczucie niesprawiedliwości. Dla wielu pacjentów istotne jest także to, by kolejka była przewidywalna i możliwa do zweryfikowania. E-rejestracja ma więc pełnić nie tylko funkcję techniczną, ale również porządkującą cały obieg informacji o wizytach.

Nadużycia w szpitalach i kontrola zarobków lekarzy pod lupą

W wystąpieniu premiera pojawił się także temat nieformalnych praktyk w szpitalach, takich jak tzw. „zeszyt”, który ma służyć omijaniu obowiązujących kolejek. To właśnie tego typu działania rząd uznaje za jedno z poważniejszych zagrożeń dla równości dostępu do leczenia. W ocenie władz system powinien zostać tak ułożony, by podobne rozwiązania nie mogły funkcjonować poza oficjalnymi zasadami. Chodzi o to, by pacjent w publicznej ochronie zdrowia nie był uzależniony od niejawnych mechanizmów zapisów i przyjęć.

Drugim wskazanym problemem jest działalność tzw. „lekarzy milionerów” oraz tzw. „lekarzy z walizkami”. Premier mówił o osobach, które realizują drogie procedury w wielu placówkach, osiągając bardzo wysokie dochody, ale de facto nie zajmując się pacjentem w sposób odpowiadający skali tych zarobków. Rząd chce, by zjawisko to zostało ukrócone, ponieważ w jego ocenie wykorzystuje ono publiczny system ochrony zdrowia w sposób sprzeczny z interesem chorych. Szef rządu oczekuje w tej sprawie konkretnych rekomendacji od Minister Zdrowia i prezesa NFZ.

"Wiemy, że istnieje zjawisko tzw. „lekarzy z walizkami”, którzy realizują drogie procedury w wielu placówkach, generując bardzo wysokie dochody, ale de facto nie zajmują się pacjentem. To zjawisko musi być ukrócone"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier odniósł się również do potrzeby kontroli zarobków medyków pracujących w publicznej służbie zdrowia. Wyjaśnił, że chodzi o to, by odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miała wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków. Taka zmiana ma zwiększyć przejrzystość finansowania, ale równocześnie – według zapowiedzi – ma uwzględniać poszanowanie pracy i wynagrodzeń personelu medycznego. Rząd przedstawia ten pomysł jako narzędzie porządkowania systemu, a nie ograniczania uczciwych dochodów.

Apel o współpracę ze środowiskiem medycznym i szerszy kontekst polityczny

Donald Tusk zaapelował do reprezentacji środowiska lekarskiego o współpracę przy naprawie systemu ochrony zdrowia. Podkreślił, że nie oczekuje konfrontacji, lecz pomocy w uporządkowaniu zasad i ograniczeniu nieprawidłowych praktyk. W jego ocenie jest to korzystne zarówno dla pacjentów, jak i dla lekarzy, pielęgniarek oraz pozostałych pracowników ochrony zdrowia. W tym ujęciu reforma ma przywrócić zaufanie do instytucji publicznych i ograniczyć zjawiska, które obciążają codzienną pracę medyków.

W materiale pojawił się także wątek personalnych konsekwencji nieprawidłowości związanych ze Szpitalem Południowym w Warszawie. Jak przekazano, dymisje osób odpowiedzialnych za sytuację już nastąpiły, w tym także rezygnacje dwóch wiceprezydent Warszawy. Rząd jednocześnie podkreśla, że same zmiany kadrowe nie rozwiązują problemu, jeśli system nadal pozwala na nadużycia. Dlatego główny nacisk ma być położony na rozwiązania systemowe, a nie wyłącznie na reakcje po ujawnieniu kolejnych przypadków.

"Zwracam się do reprezentacji środowiska medycznego, żebyście pomogli naprawić ten stan rzeczy i nie szukali konfrontacji. To jest zarówno w interesie pacjentów, jak i lekarzy"

Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów

Premier odniósł się też do spraw bezpieczeństwa i przygotowań do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze. Z jego wypowiedzi wynika, że Polska ma uczestniczyć w procesie, w którym Europa, w tym Polska, bierze większą odpowiedzialność za własną obronność, zwłaszcza w obszarze finansowania i gotowości militarnej w zakresie broni konwencjonalnej. W tym kontekście Polska została wskazana jako przykład dla NATO. Szef rządu mówił też o potrzebie precyzyjnego informowania Prezydenta o stanowisku rządu w tej sprawie przez Władysława Kosiniaka-Kamysza i Radosława Sikorskiego, którzy współpracują przy tym temacie.

W materiałach rządowych podkreślono, że szczyt NATO w Ankarze ma symbolicznie zamykać etap większego przejmowania odpowiedzialności przez Europę za własne bezpieczeństwo. Oznacza to nie tylko dyskusję o polityce obronnej, ale również o finansowaniu zdolności militarnych i utrzymaniu gotowości. Na poziomie krajowym rząd łączy ten wątek z przekazem o potrzebie sprawnego państwa, które ma umieć reagować zarówno w ochronie zdrowia, jak i w sferze bezpieczeństwa. W obu przypadkach w centrum pozostaje kwestia organizacji, odpowiedzialności i kontroli nad publicznymi instytucjami.

• Szpital Południowy w Warszawie został wskazany jako przykład problemów występujących także w innych placówkach.
• Premier polecił maksymalne przyspieszenie prac nad wdrożeniem e-rejestracji.
• W sprawie Szpitala Południowego nastąpiły już dymisje, w tym rezygnacje dwóch wiceprezydent Warszawy.
• Wśród wskazanych problemów znalazły się tzw. saloniki VIP, tzw. zeszyt oraz działalność tzw. lekarzy z walizkami.
• Temat dotyczy także planów wglądu w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków w ochronie zdrowia.