Roman Groński
Biografia
Roman Groński, ps. Żbik, urodził się 28 lutego 1926 roku w Kraśniku jako syn Konstantego i Janiny z domu Ciechońskiej. Był ślusarzem i uczył się w szkole mechanicznej. Od listopada 1943 r. ukrywał się przed wywózką do Niemiec.
W marcu 1944 r. nawiązał kontakt z Hieronimem Dekutowskim, zwanego Zapora, i wstąpił do jego oddziału AK, przyjmując pseudonim Żbik i otrzymując przydział do patrolu Januarego Rusena Kordiana. Uczestniczył w pięciu akcjach bojowych na transporty niemieckie.
Po wkroczeniu wojsk sowieckich na Lubelszczyznę wrócił do Kraśnika. W lipcu 1945 r. ponownie wstąpił do oddziału Zapory, podlegającego Delegaturze Sił Zbrojnych na Kraj, a później Inspektoratowi Lublin Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość.
Uczestniczył w wielu akcjach przeciwko komunistycznemu aparatowi bezpieczeństwa, m.in. wspólnie ze Zbigniewem Sochackim odbił ze szpitala pilnowanego przez milicjantów rannego żołnierza oddziału Stanisława Wnuka Opala – Henryka Pałkę Modrzewia. W 1946 r. był dowódcą grupy likwidacyjnej kryptonimie 3/IV. W styczniu 1947 r. Zapora mianował go dowódcą jednego z pododdziałów.
Wiosną 1947 r. nie ujawnił się w czasie amnestii dla podziemia i wraz z grupą żołnierzy mjr. Hieronima Dekutowskiego Zapory próbował ucieczki na Zachód. Jednak w wyniku zdrady i prowokacji UB w Katowicach wszyscy zostali aresztowani w Nysie. Groński został zatrzymany 16 września 1947 roku i trafił do centralnego więzienia na Mokotowie, gdzie przeszedł okrutne śledztwo.
Wyrokiem Wojskowego Sądu Rejonowego w Warszawie z 14 listopada 1948 r. został skazany na karę śmierci. Wyrok podtrzymano, a 7 marca 1949 r. porucznik Roman Groński został stracony w więzieniu mokotowskim przy ul. Rakowieckiej. Jego zwłoki potajemnie pogrzebano na kwaterze Łączka na Powązkach. 23 maja 1994 r. został zrehabilitowany. Identyfikacja szczątków przeprowadzona została w 2014 r. przez IPN.
Postanowieniem prezydenta Lecha Kaczyńskiego z 15 listopada 2007 r., w 59. rocznicę skazania na karę śmierci siedmiu Żołnierzy Wyklętych, został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej.