Stefan Lelek-Sowa
Biografia
Stefan Lelek-Sowa urodził się 5 września 1885 w Kraśniku w rodzinie Stanisława i Katarzyny z Pyzików. Był uczniem gimnazjum im. Staszica w Lublinie. Od 1905 działał w PPS, był członkiem lubelskiej organizacji bojowej.
Według jednej wersji zagrożony aresztowaniem zbiegł na Syberię, po czym w 1908 został zatrzymany we Władywostoku za udział w buncie marynarzy. Według innej wersji w 1905 został aresztowany i zesłany do Władywostoku za udział w strajku szkolnym. Zbiegł stamtąd w 1908, przebywając przez pięć lat w Japonii, Chinach, Nowej Gwinei, Australii i Stanach Zjednoczonych. Ukończył studia na wydziale politycznym Uniwersytetu w Valparaiso w stanie Indiana. W 1913 powrócił do Polski, kontynuując studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.
W 1914 walczył w I Brygadzie Legjonów Polskich. Później objął funkcję komendanta okręgu Polskiej Organizacji Wojskowej na Lubelszczyźnie. Od 1918 był żołnierzem Wojska Polskiego – najpierw jako kapitan, a potem dowódca V batalionu Milicji Ludowej w okręgu łomżyńskim. 17 maja 1922 został odznaczony orderem wojskowym Virtuti Militari V klasy.
Ukończył prawo na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Działał w Polskiej Partii Socjalistycznej, a potem w sanacji. Pracował jako sędzia Sądu Apelacyjnego w Lublinie. W tym mieście był aktywnym działaczem społecznym. Zastępca senatora wybrany w 1935 w województwie lubelskim. W latach 1938–1939 pełnił mandat senatora V kadencji.
Podczas II wojny światowej był przewodniczącym Organizacji Orła Białego Okręgu Lublin, przewodniczącym Rady Obrony Narodowej w Lublinie, członkiem Komitetu Obrony Lublina, współorganizator lubelskiego okręgu Służby Zwycięstwu Polski oraz Związku Walki Zbrojnej.
Został zamordowany przez Niemców latem 1940 w Rurach Jezuickich koło Lublina. Wraz z nim zginęła jego córka Halina Lelkówna, studentka Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i łączniczka okręgu Związku Walki Zbrojnej.
Jego życiorys posłużył jako pierwowzór losów Stefana Kulczyby w tzw. sagach polskiej literatury autorstwa Danuty Mostwin.